Sohkarsohkka (Sápmi)

to 15.9.2016

  • 18 min
  • tillsvidare

Since may 2016, native americans have gathered for protests in North-Dakota. The Dakota access pipeline is to be built through Standing Rock Sioux tribe territory and many other tribes. 1,172-mile long pipeline and is ment to transport approximately 470,000 barrels per day. But only few weeks ago it really got attention in the media, when more and more indigenous tribes have gathered to Standing Rock to protect the water and sacred burial sites because the pipeline is planned to go through these burial sites and the pipeline would cross right under the Missouri River at Lake Oahe, the reservation’s main source of drinking water, making the waters at risk. At the site was also Sarain Carson-Fox, who drove from Canada, to support indigenous brothers and sisters against the pipeline. Interview was made 6.9.2016 by Aslak Paltto and Heli Huovinen.

Sändningar

  • to 15.9.2016 14.09 • Yle Arenan

Avsnitt

  • Asfaltpievlâi alne. Magareh jurduuh Taažâ Sämitiggeest lijjii tuotâvuotâkomissiost? Suomâ Sämitige Aaslâk Holmberg lâi še tobbeen. Petra Laiti muštâl taan ive UNPFII:st. Studiost Aaslâk já Heli tuárjuv Suomâ jieŋâskiärust, nabai eres suorgijn? Ijâttes iijâ vuosmuš Sohkaršohkka!

  • Eurovision ja jiekŋaskieru MM-gilvvut leat dán vahku báhkka ságastallanfáttát – nu maiddái Sohkaršohkas. Artistaguossin Elin Kåven, geas álmmustuvvan ođđa musihkka Elin & the Woods joavkkuin. Studios Anáris Ásllat ja Oulus Linda. (Elin & the Woods govva: Julia Maria Naglestad / NRK)

  • Onne kuullâp nuorâ puásuituálu-uáppein maggaar kiđđâ sist lii lamâš já mii lii pyeremus kiälkká. Lii-uv Aaanaar lande vâi stadi, já lii-uv Aanaarjuuhâ pase? Studiost simanjäälmih Aaslâk já Heli.

  • Válburpeivi puátá, Sukkâršokki lii vaalmâš! Juhlemuusik lasseen savâstâllâp pištevâš ovdánemist já sänirijjâvuođâst. Studiokyessin Neeta Jääskö. Studiost Aaslâk já Heli.

  • Felgen Orkster almmuhii mannán geasi ođđa skearru Skealbma mojit, muhto jo jahkebealli maŋŋá sii almmuhedje ođđa guhkkes albuma "duhát jagi geahččen" buori áiggis ovdal beassážiid, muh das gal lei sivva go joavku lei ožžon doarjjaga sámedikkis, de fertejedje hoahpuhit buvttadeapmi, mii liikká máŋŋonii. Váikko skearru lea fitnemis dušše skearru hámis, iige digitalaččat leat vel gostege, de lea Suoma radio mearridan váldit Felgena musihka A-listui, mii dárkkuha ahte sin musihka čuožžá dán giđa ollu Suoma radios. Petter Tretnes Hansen gal lohkká sis leamaš jahkku ahte suopmelaččat muhtimin ipmirdit sin buori musihkka. =)

    Doaimmaheaddjin Ásllat Paltto

  • Kanadas leat jo ollášuhttán duohtavuohta- ja soabadallankomišuvnna ja Kanada stáhta lea bivdán ándagassii sin álgoálbmogiin buot dain láhttenvugiin, maid leat dagahan álgoálbmogiidda. Dál lea sámis easkka ságastallan álgán. Muhto go ášši orru ovdáneamen nu njocet, de Giron Sámi teahter dagai dás teahtera, čalmmustahttindihte manne lea dehálaš duođai čađahit dákkáraš proseassa maiddái sámis, go Kanadas leat dahkkan. Teahtera bagadalli Pauliina Feodoroff rahpá teahterbihttá duogážiid, go seammás neavttárat Sarakka Gaup ja Elina Israelsson muitaleaba, movt lea duohta muitalusaid neaktit.

    Doaimmaheaddji, Hánno Heaika Ásllat Ánde dahjege Aslak Paltto.

  • Bearjadaga galgá Ára joavku doallat Johkamohkis vuosttaš virggálaš konsearta sin goalmmát skearrus - Girkásit. 2010 almmuhuvvui vuosttaš skearru ja nubbi skearru jagis 2014. Seamma jagis de 2014 Simon Issát Marainen massii guokte nuorát vieljja geat heavvanedje iešsoardimis jagi siste. Skearru lea sunno muitun ja Simon doaivu ahte mii nágodit ain boahtteáiggi oaidnit čuovgadin, eatge dárbboš dáinna gillát, bohtos mii boahta.

    Doaimmaheaddjin: Aslak Paltto

  • Indigenous film makers are validated by the world. Now we got the tools in our hands. We had the first maori university, says Libby Hakaraia, leader of the maoriland filmfestival and director of the movie “the lawnmover men of Kapu”. Pakeha or Non maori people are allies, they come with the sense of humility, it’s about working together”: says Tainui Stephens, who has made many and produced even more maori movies, like The dead lands. How is the lifeworld of a Maori film maker? Disneys Moana and Frozen and the ethics behind these movies, how does an indigenous film maker solve these puzzles? In conversation also the artistic director of the Skábmagovat filmfestival, jorma Lehtola.

    Reporter: Aslak Paltto

  • Dáidda lea šaddan sunnje dat buoremus vuohki ovddidit dovdduid. Barggadettiin journalistan máret Anne Sara dovddai ahte ii nagot dadjat ja addit visot, go ferte jurddašit objektiivalaččat. Dál lea son nuppi háve ordnemin Pile O Sápmi Romsii, gos ođđajagimánu 23.-28. beaive galget čalmmustahttit sámi vuoigatvuođaid, seammás go su vieljja Jovsset Ánte Sara lea dikkis Norgga stáhta vuostá. Máret Ánne lea ovttas Elle Sofe Henriksenin álggahan Dáiddadálu Guovdageaidnui.

    Doaimmaheaddjin: Aslak Paltto ja Heli Huovinen

  • Sunnje luohti lea leamaš vuođđun olles mánnávuođa, muhto de ieš váljjii čálligoahtit lávlagiid go lei 15-jahkásaš. gárasávvonis bajásšaddan, muhto mátta-sápmai fárren Hanna Nutti ja dál almmustahttán 2 singela - Hold me Like I´m Her ja Fool. Sámeradio jienasteamis Hold me Like I´m Her šaddai jagi 2016 buoremus bihttán. Muh manne son manai Londonii skuvlii ja leago dasa čilgehus manne son ii juoigga? Jagis 2017 almmustahttá son iežes vuosttaš skearru, gos gullát maiddái sámegielat lávlagiid.

    Doaimmaheaddjin Aslak Paltto ja heli Huovinen

  • Moskovas ordnejuvvoi Suoma ambassádas davviguovluid álgoálbmogiidda luondujournalisma ja media-seminára, man ulbmilin lei skuvlet nuoraid čalmmustahttit ja ovdanbuktit iežaset guovlluid váttisvuođaid. Aleksandr Slupachik lea Lujávrris eret ja bargá eaktodáhtolaččat guoladaga sámi radios vai Ruošša sámiidda livčče eambbo fálaldat. Slubachik lohká dili hui váttisin ovddidit áššiid, go ii leat ruhta. Liikká sii barget nuoraid prográmma. Nuraš inn joavku buvttada sáttaga ruoššagillii ja veháš Kildin sámegillii, muhto ii oktage máhte albmalahkai hállat Kildin giela.

    Doaimmaheaddjin Aslak Paltto

Klipp

  • A Tribe Callled Red finai vuosttaš geardde Sámis, Riddu Riđđu-festiválas 11.7.2014.

    Govven: Aslak Paltto/YLE Sohkaršohkka

Lyssna också